Yapay Zekayla Üretilen Görseller Ticari Olarak Kullanılabilir mi?

Yapay zekayla üretilen görseller çoğu durumda ticari olarak kullanılabilir, çünkü yaygın araçların kullanım koşulları buna genellikle izin verir. Ama bu tek başına yeterli değildir. Ayrıca iki soruyu cevaplamanız gerekir. İlk olarak, bu görsel üzerinde size koruma sağlayan bir hak doğuyor mu? İkinci olarak, görsel başkasının telif, marka ya da kişilik hakkını ihlal ediyor mu? Bu yazıda yapay zeka görsel telif konusunu bu üç soru üzerinden, genel bilgi düzeyinde anlatıyoruz.

Üç ayrı soru

Bir yapay zeka görselini web sitenizde, ambalajınızda ya da reklamınızda kullanmadan önce şu üç soruyu birbirinden ayırın:

1. İzin: Kullandığım aracın koşulları bu görseli ticari amaçla kullanmama izin veriyor mu?
2. Koruma: Bu görsel üzerinde bir hakkım var mı? Başkası aynı görseli kullanırsa itiraz edebilir miyim?
3. İhlal: Bu görsel başkasının eserine, markasına ya da kişiliğine ait bir unsuru izinsiz kullanıyor mu?

1. İzin: Araçların kullanım koşulları ne diyor?

Aşağıdaki özetler, yazının yayımlandığı tarihte (Temmuz 2026) yürürlükte olan koşullara dayanır. Koşullar değişebilir. Kullandığınız aracın güncel metnini mutlaka kendiniz okuyun.

OpenAI (ChatGPT ve görsel üretimi): Şirketin kullanım koşulları 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli. Bu koşullara göre girdilerinizin sahipliği sizde kalır ve çıktının sahibi siz olursunuz. Her ikisi de yürürlükteki hukukun izin verdiği ölçüde geçerlidir. OpenAI, çıktı üzerindeki varsa haklarını size devreder. Koşullar ayrıca çıktının benzersiz olmayabileceğini ve başka kullanıcıların benzer çıktılar alabileceğini açıkça belirtir.

Midjourney: 27 Mayıs 2026 tarihli hizmet koşullarına göre, ürettiğiniz görsellerin sahibi yürürlükteki hukukun izin verdiği en geniş ölçüde sizsiniz. Ancak büyük şirketler için ayrı bir koşul var. Yıllık geliri 1 milyon ABD dolarını aşan bir şirket ya da onun çalışanı mısınız? O zaman görsellerin sahibi olabilmek için "Pro" ya da "Mega" planına abone olmanız gerekir.

Adobe Firefly: Adobe, Firefly modellerinin Adobe Stock görselleri, açık lisanslı içerikler ve telif süresi dolmuş kamu malı içerikler üzerinde eğitildiğini belirtir. Belirli kurumsal sözleşmelerde Firefly çıktıları için fikri mülkiyet tazmin güvencesi (IP indemnity) sunar. Bu güvence, uygun özelliklerle sınırlıdır. Arayüzde Adobe dışı modellerle çalıştığı belirtilen özellikler ve "beta" ya da "deneme" olarak işaretlenen özellikler kapsam dışıdır.

Buradan çıkan pratik sonuçlar:

• "Sahibi sizsiniz" ifadesi, koruma garantisi değildir. Araç size ancak kendi sahip olduğu hakları devredebilir. Çıktı üzerinde hiç telif doğmuyorsa devredilecek bir şey de yoktur.
• Benzersizlik garantisi yoktur. Rakibiniz benzer bir görsel üretebilir.
• Plan ve şirket büyüklüğü önemlidir. Ücretsiz ya da düşük planlarda koşullar farklı olabilir.
• Kayıt tutun. Hangi aracı, hangi tarihte, hangi planla kullandığınızı ve üretim sürecini saklayın.

2. Koruma: Yapay zeka görseli "eser" sayılır mı?

Türkiye'de genel çerçeve: FSEK

Türkiye'de telif hakları 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile düzenlenir. Kanunun 1/B maddesine göre eser, "sahibinin hususiyetini taşıyan" ve kanunda sayılan türlerden birine giren fikir ve sanat ürünüdür. Eser sahibi ise "eseri meydana getiren" kişidir. 8. madde de aynı ilkeyi tekrarlar: Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.

Kanunda yapay zeka çıktılarına özel bir hüküm yoktur. Hukuk literatüründe ağırlıklı görüş, yapay zekanın kendisinin eser sahibi olamayacağı yönündedir. İnsanın yaratıcı sürece anlamlı ve belirleyici katkı sunduğu üretimlerin ise eser niteliği kazanabileceği tartışılmaktadır. Bu konuda bizim tespit edebildiğimiz özel bir kanun düzenlemesi ya da resmî bir rehber yok. Dolayısıyla bir yapay zeka görselinin korunup korunmayacağı belirsizdir ve somut olaya göre değerlendirilir.

Yurt dışından bir örnek: ABD

Türkiye'de bağlayıcı olmasa da konunun nasıl ele alındığını göstermesi açısından ABD örneği yol göstericidir:

• ABD Telif Hakkı Ofisi, Ocak 2025'te bir rapor yayımladı. Rapora göre mevcut teknolojiyle yalnızca komut (prompt) yazmak, çıktı üzerinde eser sahipliği kuracak insan kontrolü sağlamıyor. Buna karşılık insanın kendi eserini girdi olarak kullandığı ve bunun çıktıda algılanabildiği durumlar korunabilir. Aynı şekilde yapay zeka çıktısı üzerindeki yaratıcı düzenleme ve seçimler de korunabilir. Ofis, değerlendirmenin vaka bazında yapılacağını belirtiyor.
• Thaler v. Perlmutter davasında ABD Federal Temyiz Mahkemesi (D.C. Circuit), Mart 2025'te telif hakkı için eserin ilk aşamada bir insan tarafından yaratılmış olması gerektiğine hükmetti. ABD Yüksek Mahkemesi 2 Mart 2026'da davayı incelemeyi reddetti. Böylece bu karar yürürlükte kaldı.

Bu örneklerin size pratik mesajı şu: Görsel üzerinde hak iddia edebilmek istiyorsanız, insan katkısı belirleyici ve belgelenebilir olmalı. Yapay zeka çıktısını bir başlangıç noktası olarak alıp üzerinde ciddi tasarım emeği harcamak ile çıktıyı olduğu gibi kullanmak arasında fark vardır.

3. İhlal: Görsel başkasının hakkına dokunuyor mu?

Bu, ticari kullanımda en somut riskin olduğu yerdir. Telif korumanızın olmaması "sadece" görselinizi koruyamamanız demektir. İhlal ise size karşı talep doğurabilir.

• Tanınmış karakterler ve eserler: Bir çizgi film karakterine, ünlü bir sanatçının belirli bir eserine ya da bilinen bir fotoğrafa çok benzeyen çıktılar risklidir. Haziran 2025'te Disney ve Universal, Midjourney'e karşı karakterlerinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla ABD'de dava açtı. Bu tür davalar, sorunun yalnız teorik olmadığını gösteriyor.
• Markalar ve logolar: Görselde gerçek bir markanın logosu, ambalajı ya da filigranı (watermark) beliriyorsa marka hakkı sorunu doğabilir. Birleşik Krallık'ta Getty Images ile Stability AI arasındaki davada mahkeme, Kasım 2025'te Getty'nin telif iddiasını reddetti. Ancak bazı eski model sürümlerinin ürettiği görsellerde Getty ve iStock filigranlarının yer almasını sınırlı ölçüde marka ihlali olarak değerlendirdi.
• Gerçek kişiler: Gerçek bir kişinin yüzünü ya da sesini taklit eden içerikler, kişilik hakları ve kişisel verilerin korunması açısından ayrı sorunlar doğurur. KVKK'nın üretken yapay zeka rehberi de "deepfake" içeriklerin kötüye kullanıldığında mahremiyet, itibar ve güvenlik sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor.
• Stok görsel sitelerinden alınan yapay zeka görselleri: Bir stok sitesinden lisansladığınız yapay zeka görselinde geçerli olan, o sitenin lisans koşullarıdır. Lisansın ticari kullanımı, ambalaj ya da logo gibi kullanım türlerini kapsayıp kapsamadığını kontrol edin.

Şeffaflık yükümlülükleri: AB örneği

Avrupa Birliği'ne yönelik çalışıyorsanız, AB Yapay Zeka Yasası'nın 50. maddesindeki şeffaflık yükümlülüklerini de takip etmeniz gerekir. Bu maddenin 2 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanması öngörülüyor. Madde, gerçekçi görünen "deepfake" görsel, ses ya da video kullananların bunun yapay olarak üretildiğini ya da değiştirildiğini açıklamasını öngörüyor. Açıkça sanatsal, yaratıcı, hiciv ya da kurgu niteliğindeki işlerde ise yükümlülük, içeriğin sunumunu engellemeyecek uygun bir bildirimle sınırlı.

Kullanım türüne göre risk tablosu

Logo konusunu ayrıntılı olarak yapay zekayla logo yapmak yazımızda, tescil sürecini ise marka tescili yazımızda ele aldık. Yapay zeka görsellerinin çoğu piksel tabanlıdır (raster). Baskı ve logo kullanımında bunun neden sorun olabileceğini vektör ve raster farkı yazımızda anlatmıştık.

Ticari kullanım öncesi kısa kontrol listesi

1. Aracın güncel kullanım koşullarını okudum. Planım ve şirket büyüklüğüm ticari kullanım için uygun.
2. Görselde tanınmış bir karakter, eser, marka, logo ya da filigran yok.
3. Görsel gerçek bir kişiyi tanınabilir biçimde göstermiyor ya da gerekli izinler alındı.
4. Görselin hangi araçla, hangi tarihte ve nasıl üretildiğini kaydettim.
5. Görsel üzerinde hak iddia etmem gerekiyorsa, insan katkısı belirleyici ve belgelenebilir.
6. Logo, ambalaj gibi uzun süreli ve tescile konu işlerde bir uzmana danıştım.

Bizim deneyimimiz

Artsution, Erdoğan Kamar'ın grafik tasarım, dijital çizim ve illüstrasyon çalışmalarının 2024'te tescilli bir marka altında toplanmasıyla kuruldu. Kendi markamızı tescil ettirmiş bir stüdyoyuz. Aynı zamanda müşterilerimiz için kimlik ve ambalaj işleri yapıyoruz. Bu yüzden özgünlük ve hak sahipliği konusuna dikkatle yaklaşıyoruz.

Yaklaşımımız şu: Yapay zeka görsellerini fikir arama ve yön belirleme aşamasında bir araç olarak değerlendirebiliriz. Ama müşterinin tescil ettireceği bir logoyu, uzun süre kullanılacak bir ambalaj tasarımını ya da bir illüstrasyonu yapay zeka çıktısı olarak teslim etmeyiz. Bu işler, hakları ve kaynağı belli bir tasarım sürecinden geçer.

Sık sorulan sorular

Sonuç

Yapay zeka görsellerini ticari olarak kullanmak çoğu durumda mümkündür. Ama "araç izin veriyor" demek, görselin size ait ve korumalı olduğu, ya da kimsenin hakkına dokunmadığı anlamına gelmez. İç kullanım ve kısa ömürlü içeriklerde risk düşüktür. Logo, ambalaj ve marka kimliği gibi uzun süre kullanılacak ve tescile konu olacak işlerde ise kaynağı ve hakları belli bir tasarım süreci daha güvenlidir.

Markanız için özgün bir kurumsal kimlik ya da illüstrasyon çalışması planlıyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. Yapay zekanın işletmelerde nerede işe yaradığına genel bir bakış için işletmeler için yapay zeka yazımıza göz atabilirsiniz.

Yayından sonra neler değişti?